Hatsjie! Het is weer mei

Branderige ogen, loopneuzen en niesbuien... Mei, juni en juli zijn de lastigste maanden voor hooikoortspatiënten. Wat is hooikoorts? Wanneer krijgt u er last van? En wat kunt u er aan doen? Kortom: alles over klachten die worden veroorzaakt door stuifmeel.

Hooikoorts is een allergie, een overgevoeligheidsreactie van het lichaam. En wel op pollen (stuifmeel) van bepaalde grassen, planten en bomen. Deze overgevoeligheid ontstaat doordat het afweersysteem in de war is. Bij mensen met hooikoorts valt dit systeem niet alleen schadelijke indringers aan, maar ook onschadelijke stoffen als pollen. Door de allergische reactie komt de stof histamine vrij, waardoor de klachten ontstaan.

Hooikoortsklachten lijken in het begin op een verkoudheid die steeds erger wordt. Mensen met hooikoorts hebben vooral last van een jeukende neus en branderige ogen, gecombineerd met niesbuien. En een loopneus, die overgaat in een verstopte neus. De ogen zijn gezwollen en rood en tranen voortdurend. Met een huidtest kan een arts onderzoeken voor welke pollen iemand precies allergisch is. Niet alle pollen veroorzaken hooikoorts. Windbestuivende planten als berken, grassen en bijvoet zijn de grootste boosdoeners. Als algemene vuistregel geldt: hoe kleuriger de bloem, hoe kleiner de kans op hooikoorts.

Allergoloog aan het woord
Hanneke Oude Elberink, verbonden aan het UMC Groningen:
'Hooikoortsklachten ontstaan door stuifmeel van planten die niet aantrekkelijk genoeg zijn voor insecten. Deze planten hebben een heel inefficiënte manier van voortplanten: ze verspreiden veel stuifmeel, dat over grote afstanden door de wind wordt meegenomen. In Nederland vinden we soms zelfs stuifmeel van bomen uit Polen. Het asfalteren van de tuin en burenruzies over berken hebben dan ook geen enkele zin. De beste remedie tegen hooikoorts is binnen blijven. Dat is geen leuk advies, want vaak is het dan juist mooi weer. Een bril op en sjaal voor mond en neus kunnen ook helpen. Of vaseline in de neus smeren, maar dat voelt niet echt fijn. En eigenlijk zijn het allemaal lapmiddelen.

Veel beter en makkelijker kunt u de klachten voorkomen en bestrijden met antihistaminica. Deze medicijnen zijn met of zonder doktersrecept bij de apotheek of drogist verkrijgbaar in tabletten, oog- druppels en neussprays. Vooral dagelijks slikken werkt, dus ook op dagen dat het regent. Zo bouwt u weerstand op tegen stuifmeel. In combinatie met ontstekingsremmende neussprays werken antihistaminica nog beter. Een alternatief voor deze medicijnen is zogenaamde immunotherapie, een injectiekuur met stuifmeel. Hierbij verandert er iets in uw afweersysteem, waardoor de allergische reactie vermindert en soms zelfs verdwijnt. De afgelopen dertig jaar is het aantal hooikoortspatiënten flink toegenomen.

De exacte oorzaak is helaas niet bekend. Waarschijnlijk komt het door luchtvervuiling of veranderde leefgewoonten. Ongeveer een op de vijf mensen in Nederland heeft er op dit moment last van. Niet iedereen die aanleg heeft voor hooikoorts, krijgt daadwerkelijk klachten. In het ziekenhuis starten we nu een speciaal spreekuur voor mensen met hooikoortsklachten.'

Weetje
Waar komt de naam hooikoorts vandaan?
De Engelse dokter John Bostock gebruikte in 1928 voor het eerst de naam hooikoorts. Het viel hem op dat zijn neus- en oogklachten altijd samenvielen met de hooitijd. Toen hij daar ook nog eens een koortsig gevoel bij kreeg, kwam hij op de naam 'hooikoorts'.

Hooikoortsverwachting
Speciale weersverwachtingen voor hooikoortspatiënten staan op pagina 709 van NOS-teletekst (alleen tijdens het hooikoortsseizoen) en op de websites van het Leids Universitair Medisch Centrum en WeerOnline.