Angst om te vallen
Ja, mevrouw Okkes (91) viel wel eens, maar ze brak nooit wat. Omdat ze melk dronk, zei ze altijd. Totdat ze in 2009 haar linkerheup brak en een paar maanden later de rechter. Nu woont ze in verzorgingshuis Arkemheen in Nijkerk, waar vandaag de informatiebijeenkomst Valpreventie wordt gehouden. 'Uit angst om te vallen durf ik nauwelijks te lopen,' zegt ze.
Jeanne Okkes is niet de enige, zo blijkt als fysiotherapeut Wilfred Pathuis vraagt wie er ook wel eens bang is voor een valpartij. Er zitten zes mannen en twintig vrouwen in de zaal. Ze knikken en mompelen instemmend. 'Angst is een risicofactor,' vertelt Wilfred, zelf een prille dertiger. 'Je gaat voorzichtig, krom en stram lopen en vergroot daardoor juist de kans op een valpartij.' Het is belangrijk om je vertrouwen terug te winnen, legt hij uit. 'Hoe? Door te oefenen. Door te blijven bewegen. U kent het spreekwoord "rust roest" toch wel? Dat is echt waar. Hoe minder we bewegen, hoe strammer we worden.'
Eén op de drie
Tijdens de Valpreventie-bijeenkomsten leren ouderen hoe ze een val kunnen voorkomen en kijkt een deskundige hun rollator na. Vallen is een groot probleem onder ouderen. Eén op de drie thuiswonende ouderen en de helft van de verpleeghuisbewoners valt minstens één keer per jaar. Bij ouderen boven de 65 is een val zelfs de belangrijkste doodsoorzaak. Wegens een val in of om het huis moeten jaarlijks 89.000 mensen van 55 jaar of ouder op de Spoedeisende Hulp worden behandeld. Ongeveer 15.000 ouderen breken jaarlijks een heup na een val. Een kwart van hen blijft daarna permanent invalide. Ouderen kunnen door allerlei oorzaken ten val komen: een losliggende stoeptegel, een glad parket, een wegglijdend kleed. Een belangrijke oorzaak, legt Wilfred uit, is te snel opstaan. 'Kent u dat? De deurbel of de telefoon gaat en u wilt er snel bij zijn?' 'Ja, dat heb ik gehad,' roept een meneer uit de zaal. 'Het was op 12 mei. Ik viel en toen was ik gewoon even weg.' Dat komt door een tijdelijk te lage bloeddruk, legt Wilfred uit. 'Als we zitten of liggen, hoeft ons hart het bloed maar tot híér op te pompen,' wijst hij, zijn hand een meter boven de vloer. 'Gaan we staan, dan komt daar toch gauw een halve meter of meer bij. Als je ouder bent, gaat die aanpassing minder snel en kun je duizelig worden. Dus, voordat je opstaat eerst je bloeddruk omhoog brengen. Stamp met je voeten op de grond en kom dan voorzichtig omhoog. Pas als je stevig op je benen staat, laat je de stoelleuning los en ga je lopen.'
Geen winkelwagen
Een te hoog afgestelde rollator kan ook tot problemen leiden, vertelt Johan Schut van de Rollatorexpress. Hij laat de aanwezigen zien wat de juiste hoogte is en hoe je simpel en veilig met de rollator de stoep op komt. Hij geeft ook een waarschuwing: 'Een rollator is geen winkelwagen. Als u meer dan vijf kilo in het mandje legt, wordt hij instabiel.'
Marie van Polen (87) laat haar rollator door Johan nakijken. Ze heeft 'm pas een half jaar en hij loopt aan. Mevrouw Van Polen fietst, rijdt auto en loopt nog goed. 'Ik gebruik 'm alleen voor de kleine boodschappen, want ik kan niet tillen sinds ik negen jaar geleden ben aangereden en een breuk in mijn rug heb.' Ze is blij met de check door Johan. 'Hij heeft het probleem meteen verholpen.' Mevrouw Okkes herkende veel van wat Wilfred vertelde. 'Als ik 's ochtends wakker word, blijf ik altijd even op de rand van mijn bed zitten. Anders word ik duizelig.' Ze heeft een leuke middag gehad. 'En nu ga ik terug naar mijn kamer,' lacht ze olijk.
