Dolf Jansen: loper met hart en ziel

Een interview met Dolf Jansen (46) over zijn levenshouding en hardlopen.
Presentator, cabaretier, schrijver en dichter. Maar Dolf Jansen is ook vader. En hardloper, natuurlijk. Hij gelooft in net een beetje extra's doen. Zo rende hij veertig kilometer voor onderwijs in Mali. Zijn voorstelling Altijd verder gaat over de spannende routes die je in het leven kunt nemen.

Wat doet hardlopen met je?
Het beïnvloedt mijn geluksgevoel. Ik loop elke dag, weer of geen weer, en schrijf op in mijn agenda waar en hoe lang ik gelopen heb. Of ik pijn had en waar. Ik loop minimaal acht en maximaal 25 kilometer per dag. Dat is veel, ja. Maar het maakt me gelukkig en gezond en ik heb er een práchtig lichaam aan over gehouden.

Geloof je in een gezonde geest in een gezond lichaam?
Zonder meer. Je lichaam is geen zitzak. Het is een machine die je de kans moet geven vol te houden. Het is jammer als je op een bepaald moment dood neervalt, terwijl dat nog niet nodig was. Ik ben op mijn vijftiende begonnen met hardlopen. Wat ik lichamelijk aankan, heeft te maken met hoe sterk ik in mijn hoofd ben. En andersom. Er zijn ook mensen die eens per week een uurtje in de sportschool komen en dan heel gelukkig zijn, maar voor mij werkt dat niet zo.

Ben je verslaafd?
Verslaving heeft een negatieve bijklank. Ik kan inderdaad niet zonder. Maar er zijn meer dingen waar ik niet zonder kan. Ik kan ook niet zonder seks. Dan ben ik niet meteen seksverslaafd. Toch?

Nu is het leuk? Of: later wordt het leuk?
Ik had vroeger een tv-programma en dat heette Later wordt het leuk. De grap daarvan was dat ik niet wist wie er aanschoof. Mijn levenshouding is: het is nu leuk en het wordt nog leuker. Of het realistisch is weet ik niet, maar dat doet er ook niet toe. Is het realistisch om te geloven dat er een plek is waar je naartoe gaat als je dood bent? Nee, maar sommige mensen geloven dat. Dit is mijn manier van in het leven staan.

Honderd kilometer hardlopen, is dat leuk?
Haha, nee, na veertig kilometer was het minder leuk. Vorige zomer deed ik mee met de eerste Trailwalker van Oxfam Novib om geld in te zamelen voor onderwijs in Mali. Het is een wandeltocht van honderd kilometer over de Veluwe, maar ik ben marathonloper. Mijn team liep dus hard en bestond naast mij uit drie ultralopers - echte lange afstandlopers. Ik wist van te voren dat ik de honderd kilometer niet zou halen. Maar ik ben ook de beroerdste niet, dus ik heb gelopen tot het niet meer ging en elke stap pijn deed. En het was geweldig: geen blabla, geen wedstrijd, gewoon lekker lopen met geweldige mensen.

Je bent ambassadeur voor Oxfam Novib. Waarom?
Ik heb de mogelijkheid en kan net wat extra's doen met mijn bekende stemgeluid en hoofd. Dat gevoel is ontstaan tijdens het optreden - mijn voorstellingen zijn nooit af, er gebeurt van alles met mezelf tijdens zo'n voorstelling. Ik kan tekeergaan over armoede en de voedselverdeling, het klimaat, over vrouwenrechten, de terreur van de economische groei. Ik vind het fijn om te kunnen zeggen: fuck you Schiphol, nou is het genoeg met je uitbreidingsdrift ten koste van alles. Een kleine tien jaar geleden begon ik als ambassadeur voor Oxfam Novib. Mijn manier van naar de wereld kijken raakt aan hun manier; om de wereld als één geheel te zien. Een rechtvaardige wereld zonder armoede, daar zit wel wat in. Beter dan dat kan ik het niet uitleggen.

Is het hier zoveel beter?
Goed punt. Nee, geluk hangt niet alleen samen met economische welvaart en rijkdom niet met bezit. Feit is wel dat we hier in een immense rijkdom leven. En in andere delen van de wereld hebben mensen geen eten hebben en kunnen dat niet zelf veranderen. Ik word dan ook nijdig als mensen zeggen: stop met geld pompen in Afrika.

Je houdt zo ook het systeem van afhankelijkheid in stand.
Denk ik niet. Ik ben voor zo min mogelijk ontwikkelingshulp en alleen voor noodhulp in tijden van nood. Ik zeg: geef mensen de mogelijkheid om een bestaan op te bouwen. Zodat er minder mensen de dwingende behoefte hebben piraat te worden, of moslimterrorist. Of in een bootje naar Europa te klimmen.

Waarom ga je zo ver?
Voor mijn kinderen; een jongen van elf en een meisje van twaalf. Mijn vriendin en ik hebben erg leuke kinderen. Ik denk dat ze in de top 3 van leukste kinderen zitten, naast de oudste van Maxima en Willem-Alexander. De lol die we samen hebben! Alles wat overschiet naast hardlopen en werk - al is dat soms niet veel - is voor hen. Stel: ik word 93. Dat betekent dat ik er over 47 jaar niet meer ben. Dan moeten mijn kinderen het ook nog een beetje leuk kunnen hebben. (Ik snap niet waar dit op slaat.)

Wat ben je voor vader?
Mijn dochter komt straks thuis uit school en gaat meteen huiswerk maken. Ze leert nu over het oude Egypte en geeft mij daar college over. Ze leren zo veel, die kinderen! Van de week gingen we samen op pad, ik hardlopend en zij op de fiets ernaast. Ik stel twee domme vragen en zij vertelt aan één stuk door. Dan zijn we zo twaalf kilometer verder. Prachtig.

Oxfam Novib Trailwalker
Op 5 en 6 juni 2010 vindt de tweede Oxfam Novib Trailwalker plaats in Nederland. Meer weten? www.trailwalker.nl