‘Een adoptiekindje moet leren: dit zijn mijn ouders’
Sommige mensen dromen ervan een kindje te adopteren. Als hun kindje er eenmaal is, na soms wel vijf jaar wachten, begint het allerbelangrijkste: een band smeden.
Videohometrainer Aukje van de Arend: ‘Adoptiekinderen hebben minstens één pijnlijke scheiding meegemaakt. Veel kinderen worden als baby al afgestaan en hebben nooit een ‘thuis’gekend. In een kindertehuis moeten ze vaak vechten om aandacht. De verzorgsters zijn misschien erg lief, maar wisselen of zijn druk. Dat heeft allemaal invloed op het kind.'
Veilig hechten
'In hun jonge leventje hebben de kinderen met veel mensen te maken, zoals verzorgsters, pleegouders of tijdelijke vrijwilligers. Als ze bij hun adoptieouders komen, hebben ze daarom tijd nodig om te wennen. Om te leren: dit zijn mijn ouders, zij komen als ik verdrietig ben of honger heb. Het kind moet de ouders en nieuwe omgeving leren kennen en vertrouwen. De grote angst van adoptieouders is dat hun kind zich niet ‘veilig hecht', dat de binding niet goed op gang komt. Daar hoef je echt niet bang voor te zijn. Je kunt er zelf veel aan doen.'
'Het is trouwens een fabel dat kinderen zich moeilijker hechten als ze op oudere leeftijd worden geadopteerd. De leeftijd maakt weinig uit. Belangrijker is hoe de situatie in het land van herkomst was. Een kind dat een jaar of drie bij een veilig pleeggezin woonde, heeft meestal een betere basis dan een baby in een té druk kindertehuis. Huilde een baby daar vaak, maar werd het nooit getroost, dan heeft het geleerd dat je anderen niet kunt vertrouwen. Dat maakt het hechtingsproces gecompliceerder.'
Rust inplannen
'Toch kun je de hechting altijd op gang brengen. Als je er maar veel tijd insteekt, want een vertrouwensband ontstaat niet in één dag. Om elkaar te leren kennen, is het belangrijk om rust in te plannen als het kindje net is aangekomen. Stel visite het liefst een paar weken uit. Je kunt uitleggen dat een adoptiekindje zich in het begin kan hechten aan ongeveer twee of drie mensen en dat visite erg verwarrend of intimiderend kan zijn. Veel ouders worden erg onzeker van alle adviezen van anderen. Ik benadruk dat ze bij hun eigen gevoel moeten blijven. Want zij weten wat het kind heeft meegemaakt en dat vraagt soms om een andere aanpak.'
Structuur
'Zorg ook voor een duidelijke structuur, dat geeft je kind een veilig gevoel. En nog belangrijker: benoem steeds wat je ziet. In Nederland zijn we zo geneigd om vragen te stellen: wat zie jij? Vind je dat mooi? Maar een adoptiekindje heeft bevestiging nodig. Zeg liever: je speelt met het rode blokje, wat kun je dat al goed. Zo beseft het kind dat het gezien en geaccepteerd wordt en krijgt het diep van binnen het gevoel dat het er mag zijn.'
Videohometraining
'Ouders kunnen altijd om ondersteuning vragen bij de adoptieorganisatie of een zorginstelling. De ledenvereniging biedt bijvoorbeeld videohometraining aan, speciaal voor adoptieouders. Als ouders met hun kindje spelen, eten of het in bad doen, maak ik video-opnamen. Samen bekijken we de beelden om te zien hoe de communicatie gaat en of het kindje goed reageert. Daarna geef ik praktische tips aan de ouders.'
Orthopedagoog
'Als er iets mis dreigt te gaan met de hechting, is het noodzakelijk om de professionele hulp van een orthopedagoog in te schakelen. Kinderen met een hechtingsstoornis ontwikkelen zich minder goed, durven minder, vinden het moeilijk om vriendjes te maken of gedragen zich juist als allemansvriendjes. Ook durven ze niet over hun angsten en gevoelens te praten. Ik ken een meisje van achttien dat áltijd bang is geweest dat haar adoptieouders haar weg zouden doen. Het is vreselijk om met zo’n angst te leven.'
Wachttijden
'De wachtlijsten voor adoptie groeien. Kinderen worden vaker bij een pleeggezin ondergebracht of geadopteerd in het land zelf. Dat is heel positief, want het gaat er om wat het best is voor het kind. De laatste optie is adoptie naar het buitenland.’
Lees hier het verhaal over de adoptie van Tabitha >>
Lees hier meer over AdoptieCare >>
Lees hier meer over Videohometraining >>
