Jasper Vierbergen uit Bennekom heeft de ziekte van Alzheimer
Meneer en mevrouw Vierbergen wonen in een appartement in het centrum van Bennekom, boven de dierenwinkel. Ze verhuisden er vier jaar geleden naartoe, toen bij hem de diagnose Alzheimer werd gesteld. Omdat de moeder van hun schoondochter er woonde, kenden ze het huis. ‘Ik vond het altijd veel te klein voor ons’, herinnert mevrouw Vierbergen zich, ‘maar je hebt hier alles bij de hand en dat is toch wel fijn, nu Jasper geen auto meer kan rijden.’‘Dat vond ik wel jammer’, zegt haar man. ‘We hadden net een nieuwe. Ik ben de buurt rondgegaan en heb gezegd: “Ik heb Alzheimer, wil je mijn auto kopen?” Ja, ik ga er geen geheim van maken hoor.’
Sleutels
Dat er iets mis was, begon mevrouw Vierbergen te merken toen haar man telkens dingen kwijtraakte. ‘De sleutels, zijn portemonnee, de autopapieren. We liepen voortdurend te zoeken.’ Bij het eerste bezoek vond de huisarts de klachten niet ernstig genoeg voor nader onderzoek. Ongeveer een half jaar later, toen ze verergerd waren, gebeurde dat wel. Conclusie: Alzheimer.
‘Je schrikt heel erg’, vertelt mevrouw Vierbergen. ‘Je kunt je niet voorstellen wat je te wachten staat, maar de gevolgen zijn groot. Je leven verandert er enorm door. Bij de verhuizing heeft mijn man nog veel zelf gedaan. Als ik dan kijk hoe hij nu is, denk ik: wat is het snel gegaan. Elke week komt er iets bij dat hij niet meer kan. Sinds vorige week heeft hij moeite met de knoppen van de stereo-installatie. Hij is nog steeds gek op muziek, dus roept hij mij. Maar ik ben ook niet zo technisch…’
Veel werk en verantwoordelijkheden rusten nu op de schouders van mevrouw Vierbergen. Zoals de administratie doen. ‘Dat deed hij altijd. Ik kreeg huishoudgeld. Toen hij slechter begon te worden, heb ik het overgenomen. Ik vind het zelfs wel leuk ook’, zegt ze. En lacht: ‘Nou kan ik kopen wat ik wil.’
Dagactiviteit
Vier dagen per week gaat meneer Vierbergen naar de dagactiviteit in Ede. ‘Gezellig’, vindt hij. ‘Allemaal aardige mensen.’ Op die dagen doet mevrouw Vierbergen haar huishouden en de boodschappen. En ze telefoneert. ‘Ik heb veel kennissen en voor je het weet, is er weer een uur voorbij. De kinderen staan voor ons klaar hoor en ik heb één ochtend per week hulp, maar er zijn zoveel dingen die je zelf moet doen.’
Sinds een week of zes heeft mevrouw Vierbergen veel last van haar voet. Jicht, vermoedt de dokter. Daarom komt Mieke Schouw twee keer per week helpen bij douchen en aankleden. Zij is wat men noemt de EVV’er (Eerstverantwoordelijke Verzorgende of Verplegende) van KWV. ‘In het begin vond ik het wel moeilijk om hulp te accepteren. Je bent zo gewend om alles zelf te doen. Maar nu ben ik er heel blij mee. Ik mag tenslotte niet uitvallen. Dan zou ik me geen raad weten’, zegt mevrouw Vierbergen.
Niet te stoppen
Alzheimer is een van de vormen van dementie. Het is de meest voorkomende; 60 tot 70 procent van de dementerenden heeft Alzheimer. Dementie is een verzamelnaam voor de verschijnselen die zich voordoen bij ruim vijftig hersenaandoeningen. Het gaat om geheugenverlies, oriënteringsproblemen en gedragsveranderingen.
De oorzaak van de ziekte is niet bekend. Wel staat vast dat bij Alzheimer bepaalde eiwitten niet meer worden afgebroken. Ze hopen zich op tussen de hersencellen en vormen daar ‘plaques’. Wetenschappers denken dat zenuwcellen en verbindingen daardoor kapotgaan. Bij dementie gaan de hersenfuncties geleidelijk achteruit. Soms sneller, dan weer trager. Het proces is onomkeerbaar en is niet te stoppen. Veel mensen met dementie worden uiteindelijk opgenomen in een verzorgings- of verpleeghuis.
Een van de eerste symptomen is dat mensen moeite hebben om zich dingen te herinneren die kortgeleden zijn gebeurd. Terwijl ze bijvoorbeeld wel moeiteloos een gedichtje uit hun jeugd kunnen opzeggen. Nieuwe informatie onthouden gaat ze ook slechter af. Mensen met dementie hebben moeite met plannen maken en situaties inschatten. Ze kunnen niet meer overzien wat er gebeurt, waardoor bijvoorbeeld autorijden gevaarlijk kan worden. Soms weten
ze niet meer wie ze zijn, wie de ander is, waar ze zijn of welke dag het is. De gewone dagelijkse handelingen, zoals zich aankleden of eten, gaan niet meer.
Dementie heeft ook vaak gedragsveranderingen tot gevolg. Mensen kunnen rusteloos, argwanend of zelfs agressief worden. Er is geen genezing voor dementie. Wel zijn er medicijnen die het ziekteproces kunnen stabiliseren, vertragen of bepaalde symptomen bestrijden. Daardoor kan iemands dagelijks functioneren verbeteren. Met therapieën kan het ziekteproces worden vertraagd en kunnen de gevolgen worden verzacht. Bijvoorbeeld met muziek- of gesprekstherapie.‘En bewegen is belangrijk’, zegt Irma Snel. Zij is coördinerend wijkverpleegkundige van KWV. Recente onderzoeken wijzen uit dat een half uur echte inspanning per dag de kans op dementie halveert. Heb je de ziekte al, dan heeft bewegen een remmende werking.
Vast clubje
KWV heeft sinds dit voorjaar een apart psychogeriatrisch team (PGteam) voor mensen met dementie. Het bestaat uit een vast clubje van zes verzorgsters en verpleegkundigen. Irma coördineert en begeleidt hen. ‘Mensen met dementie vragen een ander soort zorg. Het is extra belangrijk dat je de tijd neemt om een praatje te maken.’
Lees ook het verhaal van Jan en Truus Janssen uit IJhorst: 'Vier dagen per week naar de dagbehandeling'.
Lees ook het verhaal van Thea en Siem Engel uit Wormerveer 'Hoeveel kinderen hebben we, drie of vier?'.
